مجتمع فولاد خراسان به عنوان سومین قطب تولید فولاد ایران محسوب میگردد این مجتمع در دو واحد فولاد سازی و نورد فعالیت خودش را آغاز نمود و با داشتن حدود 860 نفر نیرو و بازار اشتغال مناسبی را برای افراد جویای کار ایجاد نموده است .این مجتمع بخش اعظم نیاز مصرفی مواد اولیه خود را از طریق آهن قراضه که از داخل و خارج کشور تأمین می شود ،تهیه می کند و درواقع در حال حاضر کلیه نیاز مواد اولیه این مجتمع از طریق آهن قراضه و ذوب آن می باشد .

به همین لحاظ این مجتمع درحال حاضر فاز سوم، یعنی احداث بخش احیاء را دراین مجتمع آغاز نموده که وظیفه آن استخراج و تولید آهن از سنگ آهن می باشد که از طریق راه آهن سراسری به این مجتمع آورده می شود که بدین ترتیب تولید فولاد از آهن قراضه به عنوان 15%-10% نیاز مصرفی مجتمع مطرح می گردد و چیزی حدود 90%-85% نیاز مواد اولیه، از طریق سنگ معدن تأمین می گردد. این مجتمع همانطور که گفته شد در دو بخش نورد و فولاد سازی می باشد .

بخش فولاد سازی شامل تهیه و ذوب آهن قراضه ها می باشد که در نهایت وارد واحد ریخته گری شده به صورت شمش در می آیند این شمشها در مراحل بعدی پیش گرم شده و وارد واحد نورد می گردد در این واحد طی مراحل چندگانه از شمش موجود میلگرد با اندازه های متفاوت تولید می شود که بخش اعظم نیازهای مصرف ساختمانی کشور را تأمین می کند. البته تولید نبشی نیز در این واحد صورت می گیرد،که فعلاً به عنوان واحد رزرو در نظر گرفته شده است .

واحد فولاد سازی

در این واحد که به عنوان اصلی ترین و اساسی ترین واحد شرکت مجتمع فولاد خراسان مطرح است، آهن قراضه های تأمین شده طی چندین مرحله ذوب و ریخته گری و قالب گیری شده و به شمش تبدیل می گردند. ما در اینجا تنها به نحوه ذوب این قراضه ها می پردازیم که در واقع ارتباط بیشتری با صنعت برق دارد.

واحد ذوب

برق رسانی :

102 مگاوات برق مورد نیاز فاز اول كارخانه توسط نیروگاه سیكل تركیبی نیشابور كه در فاصله 13 كیلومتری كارخانه قرار دارد تامین و از طریق 13 كیلومتر خط اختصاصی 400 كیلوولت به مجتمع منتقل می شود . تجهیزات فوق ظرفیت انتقال تا 400 مگاوات را دارا می باشند.

پست برق 400 كیلو ولت :

برق مذكور پس از ورود به پست 400 كیلوولت كارخانه از طریق دو دستگاه ترانسفورماتور با قدرتهای 165 و 5/62 مگاوات آمپر به ولتاژ 33 كیلوولت تبدیل و از طریق تابلو 33 كیلوولت با بریكرهای گازی در دو شبكه جداگانه در سطح كارخانه توزیع می گردد.

شبكه اول برق مورد نیاز كوره های قوس الكتریكی را تامین نموده و برق با ولتاژ 33 كیلوولت را از طریق كابلهای فشار قوی به واحد فوق منتقل و با استفاده از دو دستگاه ترانسفورماتور با قدرتهای 120 و 17 مگاولت آمپر مستقیماً به الكترودهای كوره های ذوب و پاتیلی جهت قوس الكتریك منتقل مینماید به منظور جلوگیری از آثار زیان بار كوره های قوس الكتریكی مانند نوسانات برق ، ‌فلیكر و برق راكتیوسیستم SVC كه اصلاح كننده موارد فوق می باشد پیش بینی و نصب گردیده است.

شبكه دوم برق مورد نیاز سایر قسمتهای كارخانه را تامین می كند برق با ولتاژ 33 كیلوولت از طریق كابلهای فشارقوی به واحدهای نورد وفولادسازی منتقل و درهر واحد بوسیله یك ترانسفورماتور با قدرت 5/31 مگا ولت آمپر به ولتاژ 6/6 كیلوولت تبدیل و از طریق تابلوهای فشار متوسط درسطح كارخانه توزیع و درمحلهای مصرف از طریق چندین ترانسفورماتور توزیع به ولتاژ ضعیف تبدیل شده و مصرف می گردد.

تا چندین سال قبل فرآیند ذوب قراضه در دنیا به وسیله سوختهای فسیلی نظیر گاز و نفت انجام می شد. اما نیشابور ، این واحد نیاز سوختهای فسیلی خود را به قوس الکتریکی از طریق برق فشار قوی داده است.

همانطوركه گفته شد جهت قوس زدن و ذوب فلزات در این واحد نیاز شایانی به جریان بالا می باشد الکترودهای سه گانه ای که در این بخش ( کوره ) وجود دارند پس از دریافت ولتاژ مورد نظر به صورت عمودی وارد کوره ای که قبلاً با آهن قراضه شارژ شده است می شود. در اینجا پس از قرار گرفتن در فاصله هوایی معین سه الکترود (یا دو الکترود ) نسبت به هم توسط قراضه ها، چون شدت جریان بالایی وجود دارد قراضه ها تحت Arc قرار گرفته و ذوب می گردند .

اهم فعالیت های انجام شده كارآموزی........................................................   1

تاریخچه مجتمع فولاد خراسان...................................................................   3

مقدمه.........................................................................................................    4

واحد فولادسازی........................................................................................   5

واحدذوب..................................................................................................   5

-      برق رسانی

-   پست برق 400 كیلو ولت

واحد جرثقیل..............................................................................................   7

تعمیر و نگهداری........................................................................................   8

     الف: بخش تاسیسات مكانیكی.............................................................   9

     ب: بخش تاسیسات برق......................................................................   9

ب-1: مدارات فرمان..................................................................................   9

     -  بخش میكرو الكترونیكی.................................................................   9

     -  مدارات كنتاكتوری..........................................................................   12

ب-2: مدارات قدرت.................................................................................   12

روش های كنترل جرثقیل...........................................................................   14

جرثقیل های دارای مگنت دائم.................................................................    16

جرثقیل های دارای مگنت غیر دائم..........................................................    16

جرثقیل های ساده.....................................................................................    17

جرثقیل های بازویی....................................................................................  17

ترمزهای جرثقیل........................................................................................   17

جعبه كنترل مگنت ترمز..............................................................................   18

وظیفه تایمر................................................................................................   18

سیستم ترمز الكتروهیدرولیكی...................................................................   20

روش اجرایی.............................................................................................   21

 مجتمع فولاد خراسان به عنوان سومین قطب تولید فولاد ایران محسوب میگردد این مجتمع در دو واحد فولاد سازی و نورد فعالیت خودش را آغاز نمود و با داشتن حدود 860 نفر نیرو و بازار اشتغال مناسبی را برای افراد جویای کار ایجاد نموده است .این مجتمع بخش اعظم نیاز مصرفی مواد اولیه خود را از طریق آهن قراضه که از داخل و خارج کشور تأمین می شود ،تهیه می کند و درواقع در حال حاضر کلیه نیاز مواد اولیه این مجتمع از طریق آهن قراضه و ذوب آن می باشد .

به همین لحاظ این مجتمع درحال حاضر فاز سوم، یعنی احداث بخش احیاء را دراین مجتمع آغاز نموده که وظیفه آن استخراج و تولید آهن از سنگ آهن می باشد که از طریق راه آهن سراسری به این مجتمع آورده می شود که بدین ترتیب تولید فولاد از آهن قراضه به عنوان 15%-10% نیاز مصرفی مجتمع مطرح می گردد و چیزی حدود 90%-85% نیاز مواد اولیه، از طریق سنگ معدن تأمین می گردد. این مجتمع همانطور که گفته شد در دو بخش نورد و فولاد سازی می باشد .

بخش فولاد سازی شامل تهیه و ذوب آهن قراضه ها می باشد که در نهایت وارد واحد ریخته گری شده به صورت شمش در می آیند این شمشها در مراحل بعدی پیش گرم شده و وارد واحد نورد می گردد در این واحد طی مراحل چندگانه از شمش موجود میلگرد با اندازه های متفاوت تولید می شود که بخش اعظم نیازهای مصرف ساختمانی کشور را تأمین می کند. البته تولید نبشی نیز در این واحد صورت می گیرد،که فعلاً به عنوان واحد رزرو در نظر گرفته شده است .

واحد فولاد سازی

در این واحد که به عنوان اصلی ترین و اساسی ترین واحد شرکت مجتمع فولاد خراسان مطرح است، آهن قراضه های تأمین شده طی چندین مرحله ذوب و ریخته گری و قالب گیری شده و به شمش تبدیل می گردند. ما در اینجا تنها به نحوه ذوب این قراضه ها می پردازیم که در واقع ارتباط بیشتری با صنعت برق دارد.

واحد ذوب

برق رسانی :

102 مگاوات برق مورد نیاز فاز اول كارخانه توسط نیروگاه سیكل تركیبی نیشابور كه در فاصله 13 كیلومتری كارخانه قرار دارد تامین و از طریق 13 كیلومتر خط اختصاصی 400 كیلوولت به مجتمع منتقل می شود . تجهیزات فوق ظرفیت انتقال تا 400 مگاوات را دارا می باشند.

پست برق 400 كیلو ولت :

برق مذكور پس از ورود به پست 400 كیلوولت كارخانه از طریق دو دستگاه ترانسفورماتور با قدرتهای 165 و 5/62 مگاوات آمپر به ولتاژ 33 كیلوولت تبدیل و از طریق تابلو 33 كیلوولت با بریكرهای گازی در دو شبكه جداگانه در سطح كارخانه توزیع می گردد.

شبكه اول برق مورد نیاز كوره های قوس الكتریكی را تامین نموده و برق با ولتاژ 33 كیلوولت را از طریق كابلهای فشار قوی به واحد فوق منتقل و با استفاده از دو دستگاه ترانسفورماتور با قدرتهای 120 و 17 مگاولت آمپر مستقیماً به الكترودهای كوره های ذوب و پاتیلی جهت قوس الكتریك منتقل مینماید به منظور جلوگیری از آثار زیان بار كوره های قوس الكتریكی مانند نوسانات برق ، ‌فلیكر و برق راكتیوسیستم SVC كه اصلاح كننده موارد فوق می باشد پیش بینی و نصب گردیده است.

شبكه دوم برق مورد نیاز سایر قسمتهای كارخانه را تامین می كند برق با ولتاژ 33 كیلوولت از طریق كابلهای فشارقوی به واحدهای نورد وفولادسازی منتقل و درهر واحد بوسیله یك ترانسفورماتور با قدرت 5/31 مگا ولت آمپر به ولتاژ 6/6 كیلوولت تبدیل و از طریق تابلوهای فشار متوسط درسطح كارخانه توزیع و درمحلهای مصرف از طریق چندین ترانسفورماتور توزیع به ولتاژ ضعیف تبدیل شده و مصرف می گردد.

تا چندین سال قبل فرآیند ذوب قراضه در دنیا به وسیله سوختهای فسیلی نظیر گاز و نفت انجام می شد. اما نیشابور ، این واحد نیاز سوختهای فسیلی خود را به قوس الکتریکی از طریق برق فشار قوی داده است.

همانطوركه گفته شد جهت قوس زدن و ذوب فلزات در این واحد نیاز شایانی به جریان بالا می باشد الکترودهای سه گانه ای که در این بخش ( کوره ) وجود دارند پس از دریافت ولتاژ مورد نظر به صورت عمودی وارد کوره ای که قبلاً با آهن قراضه شارژ شده است می شود. در اینجا پس از قرار گرفتن در فاصله هوایی معین سه الکترود (یا دو الکترود ) نسبت به هم توسط قراضه ها، چون شدت جریان بالایی وجود دارد قراضه ها تحت Arc قرار گرفته و ذوب می گردند .

اهم فعالیت های انجام شده كارآموزی........................................................   1

تاریخچه مجتمع فولاد خراسان...................................................................   3

مقدمه.........................................................................................................    4

واحد فولادسازی........................................................................................   5

واحدذوب..................................................................................................   5

-      برق رسانی

-   پست برق 400 كیلو ولت

واحد جرثقیل..............................................................................................   7

تعمیر و نگهداری........................................................................................   8

     الف: بخش تاسیسات مكانیكی.............................................................   9

     ب: بخش تاسیسات برق......................................................................   9

ب-1: مدارات فرمان..................................................................................   9

     -  بخش میكرو الكترونیكی.................................................................   9

     -  مدارات كنتاكتوری..........................................................................   12

ب-2: مدارات قدرت.................................................................................   12

روش های كنترل جرثقیل...........................................................................   14

جرثقیل های دارای مگنت دائم.................................................................    16

جرثقیل های دارای مگنت غیر دائم..........................................................    16

جرثقیل های ساده.....................................................................................    17

جرثقیل های بازویی....................................................................................  17

ترمزهای جرثقیل........................................................................................   17

جعبه كنترل مگنت ترمز..............................................................................   18

وظیفه تایمر................................................................................................   18

سیستم ترمز الكتروهیدرولیكی...................................................................   20

روش اجرایی.............................................................................................   21